Çocuklarda ses kısıklığı dikkate alınmalı


0

Hem yetişkinlerde hemde çocuklarda sesin kötü ve dikkatsiz kullanımı sonucu ses tellerinizde nodül,kist ve polipler gibi lezyonlarda meydana gelebilir. Daha çok gelişme çağındaki çocukların seslerinde oluşan ses kısıklığı falsetto adı verilen bir rahatsızlık olarak adlandırılıyor. Şimdi ses kısıklığı nedir ve ses kısıklığı hangi durumlarda risklidir bakalım.

Ses nasıl meydana gelir?

Gırtlakta oluşan bu ham ses daha sonra boğaz, ağız ve burun boşluklarında şekillenerek her insana özgü olan ses tonunu oluşturur.Rezonans boşluklarında oluşan bu özgün ses, ağız içi organların (dil, diş, dudak, damak, yumuşak damak) çeşitli pozisyonlara girmesiyle konuşma sesine dönüşür. Ses telleri saniyede; erkeklerde 100-150, kadınlarda 200-250, erken çocukluk döneminde yaklaşık 350, bebeklerde ise 400-500 kere titreşir.

Ses kısıklığı nedir?

Ses kısıklığı,özellikle çocuklarda ve ergenliğe giren erkek çocuklarda sık sık meydana gelerek tedavi edilmediği süreçlerde kist ve nodül gibi lezyonlar yapmakla beraber beraberinde kalıcı ses kısıklığını da getirmektedir. Özellikle çocuklarda meydana gelen ses kısıklığı eğer 1 haftalık süreci geçiyorsa hemen uzman doktora gösterilmelidir.

Mutasyonel falsetto nedir?

Ergenlik döneminde görülen bir ses problemidir. Çocukluktan ergenliğe geçiş döneminde tüm vücutta olduğu gibi seste de değişiklikler ve olgunlaşmalar meydana gelir, ancak mutasyonel falsetto ergenlik döneminden sonra da organik bir nedene bağlı olmaksızın ergenlik dönemine ait sesi kullanmada ısrar etme durumudur. Yüksek perdeden sesini kullanan erkek çocuklarında daha çok görülür.

Ses kısıklığına sebep olan nedenler neler?

-Çocuklarda gastroözefajiyal reflü ve larengofarengeal reflü ses bozukluğu yapabilir. Sıklığı tam olarak bilinmemektedir. Her ne kadar her reflüsü olan çocuğun ses bozukluğu olmasa da reflü ses kısıklığı olan çocuklarda göz önünde bulundurulmalıdır. Medikal tedaviden fayda görmeyenlere ameliyat önerilebilir.

-Doğumsal veya edinsel webler, tipik olarak ses tellerinin ön 1/3 lük kesimini etkiler. Her iki ses telini çekerek bu alanlarda titreşimin normal olarak başlamasını engeller. Tedavileri oldukça güç olup webin özellikleri seçilecek yöntemi belirler. Soğuk bıçak ile webin açılması veya lazer cerrahi tercih edilebilir. Juvenil tekrarlayan respiratuar papillomatozis çocuk havayolunun en sık görülen tümoral lezyonudur ve erişkin tipe göre daha kötü ilerler. İlk bulgu genellikle solunum zorluğu ve stridordur. %75 kadarı 5 yaşından önce ortaya çıkar. Human papilloma virüs etyolojiden sorumludur ve en sık 6 ve 11 en sık karşılaşılan tiplerdir. Önlem amaçlı olarak HPV 6,11,16 ve 18 için aşı geliştirilmiştir.

-Nörolojik hastalıklar grubunda ses teli felci, güçsüzlüğü ve spazmodik disfoni yer alır. Felç doğumsal veya edinsel olabilir. Doğumsal paraliziler doğum travması, kardiyovasküler, iyatrojenik, nörojenik, infeksiyöz veya idiyopatik olabilir. Özellikle forseps ile yapılan doğumlarda sık gözlenir. Endoskopik inceleme ve bazı durularda EMG ile tanısı konulabilir. Tedavi seçimi hastanın genel durumu ve ihtiyaçları göz önüne alınarak planlanmalıdır. Hafif vakalarda sadece takip yeterli iken daha ağır vakalarda cerrahi girişimler düşünülebilir.

Çocuklarda ses kısıklığı tedavisi nasıl olmalı?

Daha önce de belirttiğimiz gibi çocuklarda ortaya çıkan ses kısıklığı bir haftadan uzun süren durumlarda kesinlikle uzman doktora gösterilmelidir. Bu gibi durumlarda cerrahi müdahaleden çok öncelik ses terapilerinden geçmektedir.

-Ses terapisi uzman bir dil terapisti tarafından özel bir yerde çocukla yapılır.

Ses terapisi, nefes koordinasyonu yardımıyla ses üretimi ve ses tellerinin sağlığı için gerekli uygun perde, yükseklik ve kalite sağlamaya yönelik egzersizlerdir.

Ses terapisinin içerdiği konular; ses tellerini nemli tutarak ve tahriş edici maddelerden uzaklaştırarak ses tellerine nasıl bakılacağını anlatan ses hijyeni ve ses tellerine hasar vermeden en iyi sesi üretebilme çalışmalarını içeren ses üretim çalışmalarıdır. Ses üretim çalışmaları ses tellerine egzersizler yaptırarak onları travmalara karşı güçlendirmeyi içerir.

-Patolojik olayın rehabilitasyon kısmı ise dil ve konuşma terapisti tarafından yapılır.